پادشاهان ساسانى را بلقب شماخ بغان « 1 » ( شما وجود الهى ) يا ( مقام الوهيت شما ) « 2 » خطاب ميكردند . پادشاه مردان پهلم « 3 » ( يعنى اولين انسان ) بود « 4 » . در موقع خطاب نام او را به زبان نميآوردند . در كتاب التاج جاحظ « 5 » آمده است ، كه هرگز رعايا نام و لقب شاه را نبايستى به زبان بياورند . نه در اشعار ، و نه مذاكرات رسمى ، و نه هنگام ستايش . همچنين ممنوع بود ، كه چون شاه عطسه ميكرد ، كسى دعاى عافيت بخواند ، يا چون شاه دعايى بخواند كسى « آمين » بگويد : « پادشاه پرهيزكار از جمله مختصات و وظائفش اين بود ، كه براى رعاياى متقى خود دعا كند ، زيرا كه دعاى پادشاه مستجاب‌ترين دعاها است « 6 » . بعلاوه امتياز پادشاه از آحاد رعيت بطرق ديگر هم معين گشته بود ، روزى ، كه پادشاه حجامت يا قصد فصد ميكرد يا دوايى مىخورد ، منادى اين خبر را بعامه ميرسانيد . در اين روز درباريان و سكنهء پايتخت از اقدام بنظاير آن عمل ممنوع بودند ، زيرا كه بزعم آنان در اين صورت تأثير آن دوا در مزاج شاه كاسته ميشد « 7 » . راجع بمراسم سخت و آداب دقيقى ، كه در دربار حكمفرما بود ، اطلاعات جامعى از كتاب التاج جاحظ بدست توان آورد . ظاهرا مؤلف آنها را از گاهنامگ

--> ( 1 ) - shmakh baghan ( 2 ) - مقايسه شود با هرتسفلد ، پايكولى ، لغت شماره 88 . ( 3 ) - mardanpahldm ( 4 ) - تاواديا ، « سورسخون » ، بخش ص 63 . ( 5 ) - چاپ قاهره ص 83 . ( 6 ) - ايضا ص 90 . ( 7 ) - چاپ قاهره ، ص 90 - 79 . بعد مصنف گويد ، كه خسرو اول ، معمولا ، روزهاى شنبه حجامت ميكرده و صبح شنبه منادى رعايا را خبر ميكرده است ، كه در آن روز حجامت نكنند . اين شرح عجيب به نظر ميرسد و مستلزم آنست ، كه در زمان ساسانيان حساب هفته شمارى نيز متداول بوده باشد ( مقايسه شود با ص 193 ، يادداشت 1 اين كتاب ) .